Իրանում ընթացող ներքին քաղաքական լարվածությունը և հնարավոր պատերազմը կարող են ունենալ զգալի ազդեցություն Հայաստանում իրականացվելիք TRIPP (Trans-Caspian Railway Project) նախագծի վրա։ Այս մասին ապրիլի 1-ին Երևանում կայացած հանդիպման ընթացքում հայտարարել է «APRI Armenia» վերլուծական կենտրոնի գիտաշխատող, արևելագետ Սերգեյ Մելքոնյանը։
Նրա խոսքով՝ նախագծի ժամկետների հնարավոր տեղափոխման մասին խոսել են նաև պաշտոնական անձինք՝ նշելով ԱՄՆ-ի կողմից դրա հանդեպ հետաքրքրության նվազումը։
«Ինչ վերաբերում է նախագծի հնարավոր փոփոխությանը, ապա այն կախված է մի քանի գործոններից։ Կարևորագույնը Իրանում տիրող իրավիճակն է։ Կարո՞ղ է գործող իշխանությունը պահպանել իր դիրքերը, և եթե այո, արդյո՞ք այն կհամաձայնի ԱՄՆ-ի հետ։ Եթե Թեհրանը խստացնի իր դիրքորոշումը իրանական սահմանի մոտ ԱՄՆ ներկայության հարցում, ապա Իրանի մտահոգությունը կարող է հաշվի առնվել։ Թեհրանը կարող է պահանջել, որ Հայաստանի Սյունիքի մարզում չլինեն ԱՄՆ անվտանգության ոլորտի ներկայացուցիչներ կամ ամերիկյան ընկերություններ», – ասել է Սերգեյ Մելքոնյանը։
Փորձագետը նշել է, որ Իրանում քաոսի առաջացման դեպքում պատկերը կարող է լինել բոլորովին այլ։ Նրա կարծիքով՝ լուրջ և խոշոր ընկերությունները դժվար թե շահագրգռված լինեն ներդրումներ կատարել անկայուն տարածաշրջանում։
Իր հերթին «APRI Armenia» վերլուծական կենտրոնի ավագ փորձագետ Բենիամին Պողոսյանը հայտարարել է, որ Հայաստանի Սյունիքի մարզում երկաթուղու շինարարության ժամկետները բավականին անորոշ են։ Հետևաբար, որևէ տեղափոխման մասին խոսելը չափազանց դժվար է։
Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ն և Հայաստանը դեռևս գտնվում են բարդ իրավական գործընթացի փուլում։ «Նրանք փորձում են համադրել իրավական համակարգերը՝ իրավաբանական ուժ ունեցող երկկողմ պայմանագիր ստորագրելու համար, որը պետք է փոխարինի 2026 թվականի հունվարին հրապարակված շրջանակային փաստաթղթին», – ասել է Պողոսյանը։
Փորձագետը նշել է, որ միայն այդ պայմանագիրը ստորագրելուց հետո կհնարավոր լինի Հայաստանում ստեղծել և գրանցել TRIPP նախագիծն առաջ մղող ընկերությունը, որը հետո կսկսի երկաթուղու շինարարությունը։ Սրանից հետևում է, որ անկախ Իրանում տիրող պատերազմից, 2026 թվականի դեկտեմբերին շինարարությունը սկսելու հնարավորությունները չափազանց քիչ են։
«Ես չեմ բացառում, որ դա կարող է հետաձգել գործընթացը։ Սակայն պետք է նաև փաստել, որ իրական շինարարությունը կսկսվեր ոչ շուտ, քան 2027 թվականին։ Բավականին դժվար է ասել, որ շինարարությունը չի սկսվի կամ կսկսվի 2028 թվականին», — ընդգծել է Բենիամին Պողոսյանը։
