Հայաստանը և Եկեղեցին՝ ճակատագրի խաչմերուկում

Ուղտաերթի ավարտից հետո, որն անվանումը ստացավ իմ թեթև ձեռքով, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը արտասանեց մի հակիրճ ճառ, որում հայտարարեց, թե մենակ չի թողնի Հիսուս Քրիստոսին։ Սակայն այս հայտարարությունը, որը հաճախ մեկնաբանվում է որպես ազգային հերոսի մենակություն, ծածկում է ավելի խորը և ցավոտ իրականություն։

Իրականում, մենակ թողնված չէ ոչ Քրիստոսը, ոչ էլ Հայաստանը։ Մենակ թողնված են հազարավոր մարդիկ, որոնց ճակատագրերը կապված են եղել ապագայի հույսերի հետ, որոնք այսօր փոխարինվել են անհամբեր ցավով և անվստահությամբ։

Այս իրավիճակի վերաբերյալ խորը մտորումներ են արտահայտել հայ եկեղեցական գործիչներն ու մտավորականները։ Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը համեմատում է այսօրվա իրադարձությունները 2000 տարի առաջ Հերովդեսի և Հերովդիադայի գործողությունների հետ՝ նշելով, որ նրանք, ինչպես նախկինում, այսօր էլ փնտրում են զոհեր՝ իրենց հիվանդագին մտագարությանը հավասարակշռություն հաղորդելու համար։

Գարեգին Բ Կաթողիկոսը նույնպես խոսում է ազգային ճակատագրի մասին՝ նշելով, որ հայկական եկեղեցին շարունակում է ենթարկվել բռնաճնշումների։ Նա նկատում է, որ այս իրավիճակը լուրջ հարված է հասցնում ոչ միայն եկեղեցուն, այլև պետության հեղինակությանը, խորը վերք հասցնելով համայնքներին և հավատացյալներին։

Այս ցավի և անվստահության միջոցով լուսավորող կողմնաձև է հայտնվում Ռուբեն Վարդանյանի՝ Բաքվի բանտից ուղարկած հաղորդագրությունը։ Նա հիշում է Ջոզեֆ Քեմփբելի «Հազարադեմ հերոսը» գրքի վերջին պարբերությունը, որտեղ նկարագրվում է ժամանակակից հերոսի մենակությունը՝ իր համայնքի անտեսանելիության և անտարբերության մեջ։

Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը նաև խիստ քննադատում է այն մարդկանց, ովքեր խոսում են բարեվարքության մասին՝ փոխարենը ապաշխարության և պահեցողության մեջ լինելու։ Նա նշում է, որ հայրենադավը տիրապետում է տիրադավներին, ողորմելին՝ խղճալիներին, անամոթը՝ անպատկառներին։

Գարեգին Բ Կաթողիկոսը կոչ է անում հայց վեր առնել հայրենազրկված արցախահայ մեր զավակների տոկունության և ոգու ամրության համար, ինչպես նաև աղոթել հայրենյաց պաշտպան զինվորականների, հայրենիքի համար զոհված մեր քաջորդիների հոգիների հանգստության համար։

Ռուբեն Վարդանյանը՝ Բաքվի բանտից, նույնպես հիշում է Քեմփբելի գրքի այլ հատված, որտեղ նշվում է, որ եկել է մարդու յուրաքանչյուրի համար դատաստանի օրը, և յուրաքանչյուրը կրելու է Փրկչի խաչը։

Այս մտորումների ֆոնին Միքայել արքեպիսկոպոս Աջապահյանը հավաստիացնում է, որ Եկեղեցին կբարեկարգվի և կմաքրվի, սակայն այնպես, ինչպես Աստված է կամենում, ոչ թե՝ ինչպես ողորմելի ոչնչությունները։

Գարեգին Բ Կաթողիկոսը կոչ է անում լինել վճռակամ՝ պահելու օրինահարգությունը, մերժելու անիրավությունն ու կամայականությունը, ատելությունն ու քինախնդրությունը, որոնք քայքայում են պետական ու ազգային մեր ներուժը։ Նա կոչ է անում ապրել աստվածային ներկայությամբ, զարդարել կյանքը բարի գործերով և փառաբանել Փրկիչ մեր Տիրոջը։

Այս ամենի վերջում Ռուբեն Վարդանյանը՝ Բաքվի բանտից, հայտնում է իր հավատը, որ «աշխարհում, միևնույնն է, կիշխեն բարությունն ու լույսը»։

Այս հաղորդագրությունները, որոնք հասնում են մեր ականջներին Բաքվի բանտից, Երևանի եկեղեցիներից և մտավորականների սրտերից, ավելի ցավոտ են, քան ցանկացած հակիրճ հայտարարություն։ Դրանք հիշեցնում են մեզ, որ մենակ չեն մնացել ոչ Քրիստոսը, ոչ էլ Հայաստանը, այլ մենք ենք, ովքեր պետք է լինենք մենակ՝ մինչև մեր համայնքը կվերջապես կանգնի իր ճնշող վախերից և անտեսանելիությունից։