Իմ կարծիքով, Էկոնոմիկայի նախարարության վերջին հայտարարությունները՝ կապված 2025 թվականին օտարերկրյա ներդրումների աճի հետ, պետք է դիտարկել ավելի լայն մակրոտնտեսական համատեքստում։ Թեև հայտարարությունները հիմնված են պաշտոնական աղբյուրների վրա, դրանք կարող են ստեղծել պատրանք՝ ներդրումային բումի մասին, եթե դրանք դիտարկենք առանց համատեքստի։
Իրականում, 2024 թվականին իրական հատվածում ուղղակի ներդրումների զուտ հոսքը բացասական է եղել և կազմել է մինուս 47,5 միլիարդ դրամ։ Սա փաստացի նշանակում էր կապիտալի արտահոսք։ Անցյալ տարի օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների (ՕՈՒՆ) ցուցանիշը գտնվում էր ծայրահեղ ցածր մակարդակի վրա՝ երկրի ՀՆԱ-ի ընդամենը մոտ 0,3 տոկոսը։ 2025 թվականին պլյուս 93 միլիարդ դրամի անցումը, ըստ իմ գնահատման, զուտ մաթեմատիկական հետևանք է։
Երբ բազան բացասական է կամ ծայրահեղ ցածր, ցանկացած վերականգնում թվերով կարող է թվալ պայթյունային աճ։ Այսպիսով, 2025 թվականին ներդրումների ծավալի 88 տոկոսով աճի և ՕՈՒՆ-ի մոտ 3,6 անգամ աճի մասին հայտարարությունները պետք է դիտարկել որպես տեխնիկական վերականգնում, այլ ոչ թե տնտեսական բում։
Այս հարցում կարևոր է նաև ֆինանսական մուտքերի աշխարհագրությունը։ Օլորտային նախարարության կողմից առաջատար են նշված Լյուքսեմբուրգը, Սինգապուրը և Շվեյցարիան, որոնք հաճախ հանդես են գալիս որպես ֆինանսական միջնորդներ։ Նման վիճակագրությունը, իմ կարծիքով, ցույց է տալիս տրանզակցիաների գրանցման հարթակը, այլ ոչ թե ներդրողների կապիտալի իրական ծագումը։
Եզրափակելով խոսքը՝ ես հարցադրում եմ հայտարարված միջոցների՝ երկրի տնտեսության վրա փաստացի ազդեցության մասին։ Իմ գնահատմամբ՝ ակնկալվող կայուն արդյունաբերական աճի, արտահանման ընդլայնման և աշխատանքի արտադրողականության բարձրացման փոխարեն Հայաստանում նկատվում են կառուցվածքային տատանումներ և արտահանման ցուցանիշների անկում։ Արտաքուստ ճիշտ թվերը մեկնաբանվում են խեղաթյուրված կերպով և քաղաքականացվում են, ինչն արդեն իրագործվող տնտեսական քաղաքականության որակի հարց է։
